Ankara Bilkent Şehir Hastanemiz Çocuk Endokrinoloji Kliniği İdari ve Eğitim Sorumlusu Prof. Dr. Fatih Gürbüz , özellikle yaz tatili döneminde çocuklarda artan obezite riski ve bu riskin dijital ekran kullanımıyla olan doğrudan ilişkisi hakkında hayati uyarılarda bulunmaktadır.
Kaynaklarda yer alan bilgilere göre Prof. Dr. Fatih Gürbüz'ün dikkat çektiği temel noktalar şunlardır:
Yaz Tatili ve Rutin Değişimi: Okulların kapanmasıyla birlikte çocukların okul içindeki hareketliliğinin (teneffüsler, beden eğitimi dersleri, okula gidiş-geliş) sona erdiğini ve evde daha durağan bir yaşama geçildiğini belirtmektedir.Bu rutin değişikliği, obezite riskini doğrudan artıran bir faktördür.
Dijital Ekranlar ve Biyolojik Saat: Sosyal medya, tablet ve televizyon kullanımının yazın artmasının, sirkadien ritim denilen vücudun biyolojik saatini bozduğunu vurgular. Bu durum çocukların gece geç yatmasına ve dolayısıyla gece geç saatlerde kontrolsüz şekilde yüksek kalorili, hazır ve gazlı içecekler tüketmesine yol açmaktadır.
Ciddi Sağlık Sorunları: Hareketsizlik ve yanlış beslenmenin; karaciğer yağlanması, yüksek tansiyon, kolesterol, uyku bozuklukları ve hatta depresyon gibi pek çok soruna erken yaşta zemin hazırladığını ifade etmektedir.
Psikolojik Kısırdöngü: Obezitenin çocuklarda dış görünüş kaygısı yaratarak onları sosyal ortamdan uzaklaştırdığını ve depresyona sürüklediğini belirtir.
Depresyonun yarattığı üzüntü hali, çocukları yemek yemenin sağladığı geçici dopamin (mutluluk) salgısı için tekrar yemeğe yöneltmekte ve bu durum obeziteyi artıran bir kısırdöngüye dönüşmektedir.
Türkiye'nin Tablosu: Türkiye'nin çocukluk çağı obezitesinde Avrupa'da zirvede olduğunu, her 10 çocuktan birinin obezite ile mücadele ettiğini ve çocukların yaklaşık %25'inin fazla kilolu veya obez kategorisinde yer aldığını hatırlatmaktadır.
Prof. Dr. Fatih Gürbüz'ün Ailelere Çözüm Önerileri:
Dijital ekran kullanımı mutlaka sınırlandırılmalı; genel olarak günde 2 saati, kilolu çocuklarda ise 1 saati geçmemelidir.
Çocuklar yaz spor kurslarına (yüzme, basketbol vb.) yönlendirilmeli ve metabolizmayı hızlandırmak için ailece yürüyüşler yapılmalıdır.
Tatil dönemlerinde, özellikle "her şey dahil" otellerde çocukların sınırsız yiyecek ve şekerli içecek erişimi ebeveyn kontrolünde tutulmalıdır.